Nice Guy syndroom: waarom aardig zijn je tegenhoudt als man
Aardig zijn is toch een deugd?
Jarenlang deed je je best. Je luisterde. Je loste op. Je maakte ruimte voor anderen en kromp jezelf in zodat niemand zich ongemakkelijk zou voelen. En toch voelde het nooit goed genoeg. Je partner was niet gelukkig. Je werd niet gezien. En ergens groeide er iets wat je liever niet noemde: wrok.
Dat is het probleem met please-gedrag. Het ziet er van buiten uit als vriendelijkheid. Van binnen is het iets anders.
Ik weet dit niet uit boeken. Ik weet het omdat ik het zelf was.
Mijn vader vertrok toen ik 10 maanden oud was
Hij wilde weg. Weg uit het bekrompen gelovige dorp waar we woonden. Hij koos zijn eigen vrijheid boven toewijding aan zijn kind. Ik groeide op tussen vrouwen: mijn moeder, mijn zus. Lief, betrokken. Maar geen voorbeeld van wat het betekent om als man te staan.
Wat ik leerde: aanpassen. Zorgen dat iedereen tevreden was. Nooit te veel ruimte innemen.
Ik begon vroeg met drinken. Had veel vriendinnetjes om de pijn te verdoven. Voelde me minderwaardig tegenover andere mannen en probeerde dat te dempen met bevestiging van buiten. Met aandacht van vrouwen. Met alles behalve mezelf.
Toen de relatie overging, mijn zenuwstelsel instortte en ik in een burn-out belandde, kon ik me niet langer verstoppen. Ik ging in therapie. Ontmoette mijn vaderwond. Las boeken. Kwam in aanraking met Carl Jung.
In 2019 begon ik mijn opleiding aan de Jung Academie in Amsterdam. Drie jaar therapie, schaduwwerk, eerlijk kijken naar de donkere kanten van mezelf. Het boek No More Mr. Nice Guy van Robert Glover was de hardste spiegel die ik ooit had gehad
Ik herkende mezelf op elke pagina.
Wat is het Nice Guy syndroom?
Het Nice Guy syndroom is geen persoonlijkheidsstoornis. Het is een aangeleerd overlevingspatroon. Als jongen leerde je dat je geliefd zou worden als je maar goed genoeg was. Als je maar weinig ruimte innam, geen conflicten uitlokte en anderen tevreden hield.
Psychotherapeut Robert Glover beschrijft hoe generaties mannen geconditioneerd zijn om goedkeuring te zoeken. Niet omdat ze zwak zijn, maar omdat ze als kind leerden dat hun behoeften te veel waren. Dat ze veiliger waren als ze klein bleven.
Het resultaat is een man die zichzelf wegcijfert en stiekem verwacht dat de wereld hem daarvoor beloont. En als die beloning uitblijft, want dat doet ze altijd, stapelt de frustratie zich op.
Herken je dit? Je doet alles goed. Je helpt. Je geeft. Je past je aan. En toch bouwt de wrok zich op, maar je zegt niets. Want als je iets zegt, wordt het alleen maar erger.
Je slikt je woorden in. Je zegt dat het goed is, terwijl het niet goed is.
Doe jij dingen voor anderen vanuit echte vrijheid, of vanuit de stille hoop op goedkeuring?
De prijs van please-gedrag
Nice Guys lijken van buiten rustig, geduldig en behulpzaam. Maar de wrok bouwt op doordat behoeften nooit direct uitgesproken worden. De uitbarstingen komen dan tóch, uit het niets. De verslavingen dienen als uitlaatklep: overwerken, pornografie, overeten, scrollen.
Ik deed het allemaal. Blowde om de stilte te vullen. Werkte mezelf kapot. Verdoofde met vrouwen en alcohol wat ik niet kon voelen.
Glover noemt dit de 'verborgen verbonden': jij doet iets voor een ander in de hoop dat die ander iets terug doet. Nooit uitgesproken. Altijd verwacht. En als het niet gebeurt, voel je je verraden, terwijl de ander niet eens wist dat er een deal was.
Dat is geen aardigheid. Het is een systeem van manipulatie. Hoe onbewust ook.
En het tegenovergestelde van een Nice Guy is niet een klootzak. Dat is de meest gemaakte denkfout. Het tegenovergestelde is een geïntegreerd man.
Wat is een geïntegreerde man?
Een geïntegreerde man heeft geleerd alle aspecten van zichzelf te kennen. Niet alleen de krachtige en vriendelijke kant, maar ook zijn imperfecties, zijn woede, zijn donkere kant. Hij hoeft zich niet te verstoppen. Hij hoeft geen perfecte versie van zichzelf te projecteren om geliefd te worden.
De meeste mannen zijn hun hele leven verteld dat bepaalde delen van henzelf niet welkom zijn. Te veel. Te wild. Te boos. Te seksueel. Te kwetsbaar. Die delen verdwijnen niet. Ze zakken weg en komen er later uit op momenten en manieren die je zelf niet uitkiest.
Steven Somsen schrijft in zijn handboek over de volwassen man dat echte zelfkennis alleen ontstaat als je bereid bent ook de donkere kant van jezelf te onderzoeken. Niet te onderdrukken. Niet te veroordelen. Gewoon kijken: waar komt dit vandaan? Wat wil het me leren?
Dit is wat Jung schaduwwerk noemt. De schaduw bestaat uit alles wat jij over jezelf hebt weggestopt omdat het niet paste. Wat je niet bezit, bezít jou.
Mijn vader had zijn schaduw nooit onderzocht. Hij liep weg. Zijn vader, hoogleraar en arts, was druk en afwezig. De afwezige vader brengt vaak een verloren zoon op. Die verloren zoon wordt vader. En het patroon herhaalt zich, totdat iemand besluit te stoppen.
Ik besloot te stoppen.
De man die zijn schaduw niet kent, wordt erdoor geleid, zonder dat hij het doorheeft.
Hoe begin je met dit werk?
Er bestaat geen snelle fix. Geen weekendprogramma dat het oplost. Dat weet ik, want ik heb geprobeerd mezelf er snel doorheen te loodsen. Het werkt niet zo.
Wat wél werkt:
Stop met je behoeften verbergen. Leer ze te benoemen, eerst bij jezelf, dan bij anderen. De reflex om te zwijgen en door te gaan zit diep. Je hoeft hem niet weg te snijden, alleen te leren herkennen.
Zoek andere mannen op. Niet om te klagen of te concurreren, maar om jezelf werkelijk te laten kennen. Glover is hier helder over: Nice Guys zijn van mannen afgedreven. Ze zoeken erkenning bij vrouwen, maar de verbinding met mannen geeft iets terug wat niet vervangbaar is. Dat heb ik aan den lijve ondervonden in mannencirkels. Delen heelt. Echte verbinding heelt.
Onderzoek wat je onderdrukt. Woede, verdriet, verlangen. Wat heb jij al jaren opzijgezet? Je leert niet van wat je vermijdt, maar van wat je durft te bekijken.
Kies voor integriteit boven goedkeuring. Doe wat goed ís, niet wat goed uitkomt. Een geïntegreerde man handelt vanuit zijn eigen kompas, niet vanuit angst voor afwijzing.
Lees meer over mijn traject: Van Nice Guy naar Vastberaden man.
Het is geen eindpunt, maar een richting
Dit werk is nooit klaar. Mijn vader heb ik later leren vergeven. Hem in mijn hart gesloten. Begrepen dat het verhaal nooit zwart-wit is. Maar ik heb ook geleerd: mijn pijn te voelen zonder erin te blijven hangen als een verongelijkt kind dat nooit kreeg wat hij nodig had.
In mijn wonden zit mijn werk. Dat is geen cliché. Ik heb het letterlijk ondervonden.
De mannen die ik begeleid, herkennen dat. Ze komen op een punt dat ze lang niet durfden te geloven: dat je geliefd kunt worden om wie je bent. Niet om wat je doet.
Dat is iets anders dan wat jij jezelf jarenlang hebt verteld.
Je hebt het jezelf waarschijnlijk al honderd keer beloofd. Na de zomer. Na dit project. Als de kinderen wat groter zijn. Maar het juiste moment komt niet. Jij moet komen.
Welk deel van jezelf heb jij al te lang weggestopt?
Herken je jezelf in dit verhaal? Plan een intake met mij om te onderzoeken waar je staat en of we kunnen samenwerken.
