Loop je vast in je relatie? Dit is wat er écht speelt
Je hebt het gevoel dat je alles doet wat ze wil. Je past je aan, je geeft toe, je maakt ruimte. Maar in plaats van dat ze blij wordt, lijkt ze juist verder weg te drijven. Of geïrriteerd. Of koud.
Je vraagt je af wat je fout doet. Waarschijnlijk doe je niets fout. Je doet precies wat je geleerd hebt te doen. Dat is het probleem.
Ik herken dit van dichtbij. Niet uit een boek, maar uit mijn eigen relaties, voordat ik begreep wat er werkelijk speelde.
Waarom je vrouw niet blij wordt van een man die alles toestaat
Er is een mythe die veel mannen meekrijgen, thuis, op school, in de cultuur: een goede partner geeft toe. Luistert. Maakt ruimte. Past zich aan.
Dat klinkt redelijk. Maar er zit een probleem in: als jij nooit weerstand biedt, als jij altijd meegaat, dan heeft zij niemand om tegenaan te leunen. Ze leunt tegen lucht. En lucht draagt niet.
Steven Somsen schrijft in zijn handboek voor mannen dat vrouwen diep van binnen verlangen naar een man die staat. Niet een man die commandeert of controleert, maar een man die aanwezig is. Die zijn eigen mening heeft. Die soms nee zegt, niet uit koppigheid, maar omdat hij weet wat hij wil.
Een vrouw kan pas volledig vrouw zijn als de man naast haar volledig man is.
Dat klinkt misschien als een cliché. Maar als je eerlijk kijkt naar de dynamiek in jouw relatie, herken je het waarschijnlijk. Zodra jij je terugtrekt, je mening inslikt of haar voor laat gaan in alles, verschuift er iets. Ze neemt over. Niet omdat ze dat wil, maar omdat het vacuüm gevuld moet worden.
Wat please-gedrag in een relatie aanricht
Mijn vader verliet het gezin toen ik tien maanden oud was. Ik groeide op tussen vrouwen. Wat ik leerde, was aanpassen. Zorgen dat niemand boos werd. Mezelf klein houden.
In relaties vertaalde dat zich in een man die altijd bereid was zijn eigen behoeften opzij te schuiven. Ik deed het uit liefde, dacht ik. Achteraf was het uit angst. Angst dat ze weg zou gaan als ik mezelf liet zien.
Robert Glover noemt dit in No More Mr. Nice Guy de verborgen verbonden: jij doet iets voor haar, in de hoop dat ze daarvoor iets teruggeeft. Maar je spreekt die deal nooit uit. Dus bouwt de wrok zich op. En op een dag barst het, uit het niets, en zij begrijpt niet waarom.
Dat is geen liefdevolle relatie. Het is een onderhandeling die nooit eerlijk gevoerd is.
Somsen vult dit aan met iets wat hij de zorgval noemt: de man die zichzelf wegcijfert in naam van de relatie, verliest zichzelf en daarmee ook de aantrekkingskracht. Ze begon verliefd op een man die iets uitstraalde. Nu staat er iemand die voortdurend om goedkeuring vraagt.
Het is niet wreed van haar dat ze dat minder aantrekkelijk vindt. Het is eerlijk.
De psychologie achter het niet kunnen staan
In mijn scriptie aan de Jung Academie schreef ik over wat Carl Jung het moedercomplex noemt: een man die te lang in de wereld van de moeder is gebleven, die nooit goed losgemaakt is, die zijn eigen vrouwelijke energie niet heeft leren onderscheiden van de vrouw buiten hem.
Dat klinkt abstract. Maar je herkent het direct als ik het concreet maak: de man die zijn vrouw niet kan teleurstellen. De man die haar stemming reguleert als een soort baan. De man die zijn eigen waarheid inslukt omdat conflict te bedreigend voelt.
Dit betekent niet dat er iets mis is met jou. Het is een patroon dat ergens is aangeleerd, vrijwel altijd in de vroege jaren, met een vader die er niet was, of er wel was maar nooit echt aanwezig.
Zonder een man die je voorleeft wat het betekent om te staan, leer je dat niet. Je leert wat er wel aanwezig was.
Jungiaans gezien is dit een ego-zelf as die niet goed ontwikkeld is. Dat klinkt ingewikkelder dan het is: je hebt onvoldoende contact met je eigen kern. Je weet niet precies wat je wilt, wat je voelt, wat je gelooft, los van wat zij wil, voelt en gelooft.
Wat een vrouw eigenlijk vraagt als ze klaagt
Hier gaat het voor veel mannen mis. Als je partner klaagt dat jij nooit initiatief neemt, nooit een standpunt inneemt of altijd afwacht, hoor je kritiek. Je gaat je verdedigen of je trekt je terug.
Maar wat ze zegt, is iets anders. Ze vraagt: ben jij er? Kan ik op jou bouwen?
Vrouwen testen dit, niet altijd bewust. Ze dringen aan om te zien of jij terugduwt. Ze willen weerstand voelen, geen muur, maar een man die er is. Die aanwezig is. Die iets te zeggen heeft.
Als jij iedere keer terugwijkt, geeft ze het op. Niet uit wreedheid. Uit teleurstelling.
Somsen schrijft dat vrouwen leiderschap in een relatie niet per se zoeken in de zin van iemand die beslissingen over hen neemt, maar iemand die de ruimte houdt. Die niet instort als zij emotioneel wordt. Die zijn eigen koers vaart, ook als zij van streek is.
Dat is niet hard zijn. Dat is stevig zijn. Het verschil is alles.
Hoe je begint te staan
Dit verandert niet door een besluit. Ik heb dat genoeg geprobeerd. "Ik ga meer mezelf zijn." Drie dagen later zat ik weer in hetzelfde patroon.
Wat wél werkt, is het patroon leren herkennen voordat je erin stapt. Wanneer voel je de impuls om te vermijden? Wanneer slik je iets in? Welke mening houd je voor jezelf omdat je haar reactie niet wilt?
Begin daar. Niet met grote confrontaties, maar met kleine eerlijkheid. Zeg wat je wilt eten. Zeg wanneer iets je niet bevalt. Houd je mening vast als ze terugduwt, niet om gelijk te krijgen, maar omdat jij er recht op hebt een mening te hebben.
Zoek ook andere mannen op. Niet om te klagen over vrouwen, maar om te begrijpen wat jij zelf mist. In mannencirkels zie ik keer op keer dezelfde beweging: een man die zichzelf hoort zeggen wat hij altijd heeft weggeslikt. Die merkt dat hij niet de enige is. Die ruimte ervaart om meer zichzelf te zijn.
Dat is het begin van staan.
De vraag is niet of zij bereid is om jou te accepteren als je meer jezelf bent. De vraag is of jij bereid bent om dat risico te nemen.
Het omgekeerde werkt ook echt
Ik weet dat dit alles makkelijker gezegd is dan gedaan. En ik weet dat het eng voelt om je anders op te stellen in een relatie die al jaren een bepaalde dynamiek heeft.
Maar ik zie het ook echt gebeuren, bij mannen die dit werk doen. Niet altijd snel. Niet altijd zonder pijn. Maar de relatie verandert als de man verandert. Niet altijd ten goede, soms laat dit zien dat de relatie al lang niet meer goed zat. Maar vaak wel ten goede. Ze ontspant. Ze vertrouwt weer. Ze wordt zachter, omdat zij eindelijk kan leunen.
Een vrouw wil volledig vrouw zijn. Dat kan ze alleen als de man naast haar volledig man is. Dat is geen oud-Hollands denken. Het is wat ik zie in de spreekkamer, keer op keer.
Waar voel jij de grootste weerstand om jezelf te laten zien in jouw relatie?
